Powiedałem ci nieraz, miły bracie, że to Po polsku: nie pozwalam, po łacinie: veto. Wiem. Niechże wedle sensu swego kto przekłada, To będzie z łacińskiego: vae, po polsku: biada. Jakobyś rzekł: biada to, gdy zły nie pozwala Na dobre i tym słówkiem ojczyznę rozwala. Źle zażywasz, bękarcie, wolności sekretu, Powetujeć pokusa kiedyś tego wetu.
„Temu nieborakowi wsi wzięły kaduki”. „Czemuż to?” – „Bo źle wierzył”. – „Takowej nauki W żadnym piśmiem nie czytał: on by, sam dla siebie, Co najlepiej chciał wierzyć, żeby mógł być w niebie”. „Z Kościołem trzeba wierzyć bez wszelkiego swaru”. „Wżdyć wiara jest dar Boży – a nuż tego daru Temu nieborakowi nie chciał Bóg … Przeczytaj wiersz
Każdy się z nas uskarża, każdy się z nas dziwi, Że tak bardzo łakomi księża i tak chciwi. Póki klerykiem, to nic; jak wnidzie do cechu, I z żywych, i z umarłych drze pleban do zdechu. Aż ja widzę, w Krakowie, przy tej ceremonii, Gdy biskup, święcąc księdza smaruje mu dłoni, Czemuż nie głowę? Więcej … Przeczytaj wiersz
Dowiedziawszy się moi przyjaciele starzy, Że mię król podczaszego urzędem obdarzy, Zbiegną do mnie z braterskim łaski pańskiej winszem. Dziękuję. Zjadszy, potem nie mając czym inszem Bawić ich: „Podaj księgi, będę czytał fraszki”. A ci: „Panie podczaszy, podobniej by flaszki!” „Przynieśże, chłopcze, wina, gdy nie ujdą wiersze; Pocznij beczkę, już to tu zabawy nie pierwsze”. … Przeczytaj wiersz
Z proszowskiego sejmiku w pilnej jakiejś sprawie Potrzeba było z królem znosić się w Warszawie; Dwu szlachty do poselskiej obrano usługi, Jeden lepszy po polsku, po ładnie drugi. Więc kiedy w instrukcyją mieszają łacinę, Czyta ów piśmienniejszy: „Feiici ominę…” Aż ten, co po łacinie nie rozumiał słowa: „Proszę,żeby nie mijać, mędrsza Tęczę Niż nasze to … Przeczytaj wiersz
Kilka matron uczciwych z mężami pospołu Siedziało przy obiedzie u jednego stołu; O różnych materyjach dyskurując z sobą, Prawią, jaką też która stękała chorobą: Że łożnica najgorsza, chronić się jej każą, Gdzie od wielkiego bólu i włosy obłażą. Aż Jedna, co niedawno była panią młodą: „Trudno się jej uchronić, kiedy kogo wiodą. Wiem Ja, com … Przeczytaj wiersz
Idąc do cyrulika, szlachcic jeden, z brodą, Potka się z nim w ulicy, przed swoją gospodą. „Proszę, panie, wróćcie się!” – „Nie masz czasu” – rzecze. „Nie będzie też talera”. Wnet balwierz odwlecze. Przedsięwziętą potrzebę, ochotnie pozwoli, Wraca się i owego z figlami wygoli. Widząc parę szóstaków: „Nie masz tu talera, A słowa nie dotrzymać … Przeczytaj wiersz
W las idąc, czytelniku, słuszna wprzódy, że się Sprawisz ode mnie, co w tym zawiera się lesie. Im dalej weń, więcej drew przypowieści wedle, Są tam buki, są dęby, są sośnie, są jedle. Po staremu wszytko drwa, co ten plac osięgły, Chociaż jedne na wągle, a drugie na węgły. Nie trzeba lekceważyć i leśnej jabłoni; … Przeczytaj wiersz
Kiedy czytam katalog nowej szlachty długi, Pytam o każdego z nich na wojnie zasługi, Jeśli czego znacznego dokazał z nich który, Żeby go okryć orła koronnego pióry. Wszyscy nic; jedni w wojsku za pieniądze, drudzy Na różnych panów dworach niepłaceni słudzy, Trzeci wkupni jakoby do cechu kusznierze Albo inszy rzemieślnik. Zapłakałem szczerze Na te wszytkie … Przeczytaj wiersz
Niechaj nikt guseł, niechaj nikt czarów nic: szuka, Fraszka i egzorcyzmy – jest na miłość sztuka, Jest fortel, choć odmienna, choć tak barzo płocha: Kto pragnie być kochanym, niech sam wprzód kocha; A że częstokroć serce językowi przeczy, Niechaj kocha nie w słowiech, ale w samej rzeczy.
Idący gdzieś mąż z żoną po ławce przez wodę, Ujźrą chłopa bez brody, co ongi miał brodę. „Ba, wej, jak się nasz sąsiad wygoieł!” – mąż powie; A żona: „Wzdyć to ostrzygł, a to znać po głowie”. Znowu ten: „Ba, ogolił!” – owa: „Ostrzygł!” – rzecze. Tak długo między nimi owej było przeczę, Aż od … Przeczytaj wiersz
Śpi świat pijany winem zamrużywszy oczy, Nalewa babilońska swacha, czart go toczy, Śpi świat rówien martwemu opiwszy się drzewu Winem z prasy Bożego na swe grzechy gniewu. Diabeł na warcie, żeby nikt nie budził, stoi. Grozi palcem z daleka: psów nawet popoi; Najpierwej im toż wino postawiwszy w wiedrze, Zęby spali, nie szczekał żaden na … Przeczytaj wiersz
„Radem ci, zacny gościu, w domu swoim cale! Ochoty nie przebierzesz, wina mam o małe: Jeżelić się podoba, nim od stołu wstaniem, Zabawić się przy piwku tych fraszek czytaniem”. A gość: „Miej sobie – rzecze – gospodarzu, fraszki, Każ jeszcze beczkę ścisnąć a natoczyć flaszki, Potem czytaj po polsku, czytaj po łacinie, Będziem się śmiać, … Przeczytaj wiersz
Uskarżał mi się wczora jeden sąsiad stary, Że poszły w górę wszytkie kupieckie towary, Że większa każdej rzeczy prócz jednego zboża W sklepach i w sukiennicach, niźli przedtym drożą. Mylisz się: „Płacą w targu dziś – rzekę – sowito Pszenicę, jęczmień, owies, tatarkę i żyto. Każda rzecz, i zboże też z monety szacunkiem Doszło talera, … Przeczytaj wiersz
Nierządem, powiedział ktoś dawno, Polska stoi. Gdyby dziś pojźrał z grobu po ojczyźnie swojej, Zawołałby co garła: wracam znowu, zkądem, Żebym tak srogim z Polską nie ginął nierządem. Co rok to nowe prawa i constitucye, Ale właśnie w tej wadze jako minucye. Poty leżą na stole, poty nam się zdadzą. Poki astrologowie inszych nie wydadzą. … Przeczytaj wiersz
Każdy człek głowę, każda głowa swe ma zdanie, Skąd w rzeczach pospolitych wielkie zamieszanie; Łacniej bowiem zegarek z starym zgodzić nowy, Niż upome przy swoim rozumieniu głowy. Pycha tego przyczyną, że choć z jawną szkodą, Wprzód racyjami, potym rogami się bodą. Cóż gdzie się o pieniądze cudze zgodzą zwajcy! Bo nic nie masz trudnego złotej … Przeczytaj wiersz
W niedzielę tylko, kiedy nie robią koło niej, Na ziemię chłopi plują a tydzień na dłoni, Potomstwo Kaimowe, po stworzeniu świata Bo ten pługiem dla chleba pierwszy ziemię płata. Plują ręce, brydząc się, lub orzą lubo żna, Zabojem przodka swego, robotą bezbożną. Że źli, że nieposłuszni, że zwajcy, przyczyna: Bo są takiegoż ojca synami Kaina.
Gwałtem nas chce natura wszędy zrównać, a my Gwałtem się między sobą różnić napieramy. Równo się król poczyna, równo z kmieciem rodzi, Tak się boi, tak smuci, tak stęka, tak schodzi. Nie poznasz, zajźrawszy w grób, z potaziów a z grochu, Tak natura w kilka lat porówna je prochu, Prócz, że barziej pan niż chłop … Przeczytaj wiersz
O czymże Polska myśli i we dnie, i w nocy? Żeby sześć zaprzęgano koni do karocy; Żeby srebrem pachołków od głowy do stopy, Sługi odziać koralem, burkatelą stropy; Żeby na paniej perły albo dyjamenty, A po służbach złociste świeciły się sprzęty; Żeby pyszne aksamit puszyły sobole; Żeby im grały trąby, skrzypce i wijole; Żeby po … Przeczytaj wiersz
Dano znać do obozu od placowej straży, Że nieprzyjaciel nocą na imprezę waży, Że Kozacy strzelają gęsto z samopałów, Toż rotmistrz: „Dobosz, obudź Ichmości do wałów! Niechaj każdy przy swoim zbrojno stawa koszu, Ni – mijajże żadnego namiotu, doboszu!” A ten: „Wstawajcie, Waszmość, czym prędzej, dla Boga, Pan rotmistrz rozkazuje, bo już w polu trwoga.” … Przeczytaj wiersz
O, mizernaż tego jest kondycyja świata, Jako złoczyńca w turmie, czeka po się kata. Czeka, śmierci przysądzon, swej roboty płace, Rano czy wieczór – nie wie, gdy poń zakołace. Tak komukolwiek rodzić zdarzyło się losem, Już jest w turmie niestotyż, już jest pod profosem. Nie wie dnia i godziny od kolebki aże Do siwizny, kiedy … Przeczytaj wiersz