Z PODAŃ SZLĄSKICH spisał Roman Zmorski. Poczciwa jedna staruszka, wdowa, miała trzech synów, których niezmiernie kochała. A był każdy z tych synów innego rzemiosła. Najstarszy był przy parafialnym kościele organistą, wielce mądrym i uczonym, że czytał na każdej książce i z pisanego — i podobnoć, że samby mógł kantyczki składać. Był przeto w wielkiej powadze … Przeczytaj wiersz
(IMPROWIZACYA). Patrzaj, to Wisła!… Spokojna, marząca, Między Mazowsza piaski się przewija; Srebrzystą struną złote brzegi trąca, I kryształową pieśnią się rozbija. Fala jej mętna, jak oko złzawione — W niej niebios blaski i brzegi zielone, I stare zamki, pomieszane razem, Drżą jednym żywym, uroczym obrazem… Lecz czyś ją widział, gdy brzemię zimowe Zrzuca, ze snu … Przeczytaj wiersz
Wietrzno i pusto na brzegu twym, Wisło! Wietrzno — i pusto — i chłodno, jak w trunie… Nad ziemią, białą, niby trup w całunie, Jak całun jaki białe niebo zwisło, Las, mroźnym wichrem odarty z zieleni, Drzew się gałęźmi czerni, rosochaty, Jak dzika trzoda rogatych jeleni — I jęczy głośno zrabowanej szaty… Ol jakże lubo … Przeczytaj wiersz
Ojcze! oto z krwawym znojem Siejem plon na przyszły czas. Wejrzyj na nas okiem Twojem — O Boże! wysłuchaj nas. Żadnej siejby nie puść marno! Każda swój niech wyda kwiat, Każdy kwiat obfite ziarno — Prosim za nas i za świat. Kto, jako wąż podły, zdradnie W serca braci leje jad, Na skroń własną niech … Przeczytaj wiersz
(Z zaginionej powieści „Przednowie“.) Z stromej opoki Na świat szeroki Jaśnieje Częstochowa. W niej ciemnolica Bogarodzica — Tron ma Polska Królowa. Gwiazda zaranna, Przeczysta Panna, Źródło orzeźwiające; Puklerz niezżyty, Gród niezdobyty, Nadziei jasne słońce. Kto przy Niej szczerze Postoi w wierze, Przy tym statecznie Ona; Pierś zbroi męstwem, Darzy zwycięstwem — Wojewodza niezwalczona. Nie pierwsza … Przeczytaj wiersz
Pamiętam letnią noc… W olszowym gaju Leżałam w trawie mym westchnieniem tylko drżącej. Dobiegał z dala szum, chłodnego szum ruczaju, Co pośród trzciny kęp — wił wąski się i lśniący. Wabiła z dala mnie bezdenna toń jeziora, Powierzchnia czarna wód — księżyca światłem lśniła. A tak mieniła się, jak czarna, miękka mora … Przeczytaj wiersz
I Jak się dostałaś do mego ogrodu, Jasna, okrutna, płomienna? — Przecieram oczy, strwożona i senna, I w cud nie wierzę… Bo nigdy dotąd nie widziałam wschodu, Bo nigdy dotąd nie widziałam słońca, Bo nigdy jeszcze ta jasność paląca Nie padła na moją głowę… Pierwszy raz widzę, jak brzask rosę strąca Na … Przeczytaj wiersz
Oto już głaz ostatni… Chwytam się miłości Kurczowo zaciśniętą ręką, niby szponem, Broczą w krwi krzywe palce, drę ciało do kości — Ja muszę się utrzymać — nieszczęsna — szalona — Ale głaz się obsuwa… W uścisku namiętnym Tulę go do mej piersi, zamykając oczy I padam w czarną otchłań w trwogi wirze mętnym, … Przeczytaj wiersz
Żyję między zagasłymi gwiazdami… Chodzę, jak gwiazdy, po mroźnych orbitach, Ślepymi oczami wpatrzona kamiennie W ostatni nieskończoności skraj —- Ze zdziwieniem wiedząca, że blask mój miniony Przyświeca jeszcze ludziom, choć źródło już zgasło. … Ale to dlatego, że jestem bardzo daleko — A z oddalenia tylko wiedzieć można, Że maj jest kłamstwem, Że wiosna nie … Przeczytaj wiersz
(Improwizya.) Wczoraj i dzisiaj — zda się przestrzeń nie daleka, Tak jest, — lecz jak ważną jest w życiu człowieka. Co wczora było wielkie, dziś małe, lub niema, — Dziś karzeł z wczorajszego robi się olbrzyma. Wczora, widziałem miasta co światu groziły, Dziś cmentarz, na nim trawą porosłe mogiły; Wczora, sterczał tu zamek, a dzisiaj … Przeczytaj wiersz
Był pewien, jak mówią, czarownik przed laty; Sam, miał się za niebios posłańca, Przecież go nikt nie znał, bo któż zna mieszkańca Ubogiej w poddaszu komnaty? U niego tłum cacek, a wszystkie rozbite… Gruz, kwiecie — bez ładu, porządku Zmięszane, zsypane i zmierzchem spowite, Jak chaos przy świata początku. I mnóstwo głów trupich leżało pod … Przeczytaj wiersz
Myśli! — ciebie puszczam gońcem Gdzie wieczorna zorza płonie, Za zachodniem pośpiesz słońcem, Ku rodzinnej mojej stronie. Przeleć Ural — miń pustynie, Szumną Wołgę, fale Oki, Piękne wzgórza gdzie Dniepr płynie, I Litwinów kraj szeroki. Lecz gdy ujrzysz Wisły wody, Lot twój bystry niech ustanie; Tam — upłynął wiek mój młody, Tam — poznałem co … Przeczytaj wiersz
W martwych kształtach życie wzbudzić; Ująć namiętne uczucie; Myśl zatrzymać, oko złudzić, Znaleźć obraz w wieszcza nucie; Rozwinąć świata koleje, I naturze odkraść skarby; Na jaw dobyć znikłe dzieje: To świat malarza i farby. Wznieść duszą w wyższe dziedziny, Przygasłe wskrzesić pamiątki, Przypomnieć szczęścia godziny, Wzruszyć tajne serc zakątki; Wzburzyć żądze i — uśmierzyć, Nieść … Przeczytaj wiersz
Przygód młodości mojej, — towarzysze! Słuchajcie piosnek, dla was piosnki piszę. Wy zrozumiecie, bo wasze uczucie Winno być echem, tęsknej mojej nucie. Wspólnie — przyjaźni wznosilim świątynię; Grom w nią uderzył — gdy budowę zwalił, Ozdobne ściany zagrzebał w ruinie, Ale podstawę z granitu — ocalił. Granit — przyjaźni naszej odtąd godłem, Przyjaźń — rozkoszy … Przeczytaj wiersz
I. (na śmierć brata.) Mija czas — płyną chwile nakształt wód strumienia, Przeszłość, na oceanie niepamięci znika, Jak wiatr, przewieje wątłe życie śmiertelnika, Do kresu, który ludzi w proch ziemi zamienia. Wszystko, co nam jest miłe, zimny grób zamyka, Giną — zaszczyty, wielkość i sława imienia, Skoro śmierć niezbłagana, ten anioł zniszczenia, Żelaznem swem ramieniem, … Przeczytaj wiersz
Dobranoc wam! Niechaj sen wonny, sen złoty, Jak anioł stróż, otoczy waszą skroń; Niech wieńce róż, rozleją rajską woń, I niechaj zefir zanuci swemi pieszczoty, Dobranoc wam. Dobranoc wam!… Chociaż tu szczęście nie świeci, Gdzie każdy dzień, wspomina tyle strat; Gdy nocy cień, w spoczynku złoży świat, Niech przez sen, dusza wasza, w kraje szczęścia … Przeczytaj wiersz
Panicz. „Rzuć tę ustroń niewesołą, Cóż w niej widzisz? — chatkę biedną; Ciemne lasy na około, Trwożyć muszą samę jedną? Cóż cię wiąże do tej chatki? Czy pamiątki młodszych lat?… Czy wspomnienia, ojca, matki?.. Czy rozkwitły z wiosną kwiat?… Patrz ten zdroik na dolinie, Co się wydarł z ziemi łona, Ujrzał światło i tam płynie … Przeczytaj wiersz
Luba przeszłości! ileż to ja razy Do ciebiem westchnął głęboko; Minęło szczęście — a smutne obrazy, Ciągle dręczą, myśl i oko. Ziemię szron odział zimowej zawiei, Z północy wichry zawyły; Myślom, już gwiazdka nie świeci nadziei, Przed okiem — cmentarz, mogiły. Na tych mogiłach, pamiętam przed laty, Gdy szczęśliwsze były chwile, Z wesołą myślą, rwałem … Przeczytaj wiersz
W Abruzach żył zbójca, odważny, krwi chciwy, Czasami wspaniały, lecz w zemście straszliwy, Na zamki i dwory, i mnichów klasztory Napadał — rabował i palił. Napróżno król liczne wysyłał zastępy, By przetrząść wąwozy i lasów ostępy; Pod ziemią szukali, lecz z niczem wracali, Bo zbójca się zawsze ocalił. Noc była — wiatr szumiąc kołysał dębiną, … Przeczytaj wiersz
Wysłuchaj prośb…. Ty pomoc dasz, Pył podźwigniesz uciśniony, W swej dobroci nieskończony, Boże wielki, Boże ojców, Ojcze nasz! Jedno westchnienie — serc czystych głos święty; Łza jedna — którą szczery żal uroni; Jedno pokorne pochylenie skroni, Milsze niż ofiary masz. Ta łza pokorna, to jedno westchnienie, Prędzej się w niebios przebije sklepienie, Niż złego dary, … Przeczytaj wiersz
SYN. Powiedz mi ojcze kochany, Najpiękniejsze tulipany, Farbami strojne różnemi, Dla czego nie są wonnemi? A fiołek, niepostrzeżony, W trawce skryty, nieurodny, Rozlewa w dalekie strony Zdrój zapachu niebian godny. OJCIEC. To, co widzisz w drobnym kwiecie, W jednym — powab, w drugim — cnoty, Spojrzyj na świat — w wielkim świecie, W ludziach, ujrzysz … Przeczytaj wiersz